Өскеменде энергетикалық «революцияға» дайындалып жатыр

Облыс орталығында соңғы жылдардағы негізгі инфрақұрылымдық жобалардың бірі – жылу электр орталығын (ЖЭО) ауқымды кеңейту бойынша жұмысты жүзеге асыру жоспарланып отыр. Бұл жай ғана жаңғырту емес, жылумен жабдықтаудың тұрақтылығынан бастап экологиялық жағдайға дейінгі мәселелерге қатысты қаланың әрбір тұрғынының мүддесіне тікелей әсер ететін стратегиялық қадам.

«Өскемен ЖЭО» ЖШС атқарушы директоры Талғат Қайркенов «№ 13 турбоагрегатты және № 16 қазандық агрегатын салумен станцияны кеңейту» жобасы 2030 жылға дейін жалғасып, өңірдің энергетикалық жүйесін дамытудың маңызды сатысына айналатынын атап өтті.

Өскемен – өнеркәсіптік орталық, сәйкесінше жергілікті энергетика жүйесіне айтарлықтай жүктеме түседі. Тұтынудың өсуі мен кейбір жабдықтардың тозуын ескеретін болсақ, ЖЭО-ны жаңғырту тек даму ғана емес, сонымен қатар тұрақты әрі сенімді жұмысты қамтамасыз ету мәселесіне айналады.

Жоба аясында қуаты 100 МВт болатын жаңа турбина мен сағатына 400 тонна бу өндіретін қазан орнату көзделген. Бұл қуаттарды іске қосу станцияның жалпы энергетикалық әлеуетін арттырып қана қоймай, әсіресе жүктеме ең көп түсетін кезеңде қажетті резервті құруға мүмкіндік береді. Осы жерде әңгіме, ең алдымен, Өскеменде жылу мен электр энергиясын тұтыну дәстүрлі түрде шарықтау шегіне жететін қыс мезгілі туралы болып отыр. Қосымша генерация жүйенің тұрақты жұмысын қамтамасыз етіп, технологиялық іркілістердің ықтималдығын азайтады және тұрғын үй секторы мен әлеуметтік нысандарды жылумен жабдықтау сенімділігін арттырады.

Жаңа жабдықтың энергиялық тиімділігі мен автоматтандыру деңгейі жоғары болатыны да маңызды. Бұл жүктеменің өзгеруіне байланысты жедел әрекет етуге, отын шығынын оңтайландыруға және жалпы энергия өндірісінің үнемділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Жобаны іске асыру кезінде станцияның қолданыстағы жабдықтары ағымдағы өндіру көрсеткіштерін төмендетпей, штаттық режимде жұмыс істеуді жалғастыратынын айта кету керек. Қолданыстағы қуаттарға әсер етуі мүмкін барлық жұмыстар жылу аралық кезеңімен, яғни жөндеу науқанымен үйлестірілетін болады. Мұндай тәсіл энергетикада кеңінен қолданылады және тұтынушылар үшін кез келген қауіп-қатерді азайтуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде қала тұрғындары құрылыс және монтаждау шараларының әсерін сезінбейді, себебі жылумен жабдықтау және электр энергиясын беру тұрақты және толық көлемде жүзеге асырылатын болады. Тұрғындар үшін ең түйткілді мәселелердің бірі – экологиялық жағдай. Осы тұрғыда ЖЭО-ны кеңейту жобасы ең үздік қолжетімді технологияларға сәйкес келетін заманауи шаң-газ тазарту қондырғыларын енгізуді көздейді.

Демек шығарындылар көлемі төмендеп, қоршаған ортаға тигізетін кері әсер азаяды. Мамандардың айтуынша, жаңа жабдықтар энергиялық тиімділікті арттырып қана қоймай, экологиялық жүктемені де айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді, бұл әсіресе өнеркәсіптік қала үшін маңызды фактор болып табылады.

Жобаға салынатын инвестициялардың жалпы көлемі шамамен 140 млрд теңгені құрайды. Қаржыландыру Еуразиялық даму банкімен және Еуразиялық банкпен жасалған келісімдер есебінен қамтамасыз етіледі.

Бұл ретте халық үшін тағы бір маңызды факторға тоқталуымыз қажет: жобаны іске асыру жылу және электр энергиясы тарифтерінің өсуіне әкелмейді. Қаржылық модель электр қуатының дайындығы үшін төлем тетігін пайдалануды көздейді, бұл тұтынушыларға қосымша жүктемесіз станцияны жаңғыртуға мүмкіндік береді.

Өскемен тұрғындары үшін бұл жоба – жай ғана жаңғырту емес, әсіресе қақаған қыста үйлерінде тұрақты түрде жылудың болуының кепілі. Сондай-ақ бұл ауа сапасын жақсартуға және экологиялық қауіп-қатерлерді азайтуға қосылған үлес.

Одан бөлек ЖЭО-ның дамуы қала экономикасының тұрақтылығына тікелей байланысты: сенімді энергетика – кәсіпорындардың жұмыс істеуіне, жұмыс орындарын ашуға және өңірдің одан әрі дамуына негіз болады.

Бүгінде жоба мемлекеттік және техникалық сараптаманың қажетті кезеңдерінен өтіп, Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылуда. Бұл өнеркәсіптік қауіпсіздіктен бастап экологиялық стандарттар мен қала құрылысы ережелеріне дейінгі барлық нормалардың сақталуына кепілдік береді.

Оның іске қосылуы қаланың өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қамтамасыз ете алатын заманауи, экологиялық таза әрі сенімді энергетикалық инфрақұрылымды қалыптастыру жолындағы маңызды қадам болмақ. Ұзақ мерзімді келешекте бұл Өскеменнің тұрақты дамуына, тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға және өңірдің энергетикалық қауіпсіздігін нығайтуға негіз қалайды.

Талғат Қайркенов атап өткендей, басты мақсат – қаланы заман талабына сай, қауіпсіз, тиімді және тұрақты энергиямен қамтамасыз ету.

Сондықтан да тұрғындардың жобаға қызығушылық танытуы әбден орынды: бұл  бүгінгі өмір сапасы мен ертеңгі күнге деген сенімділік мәселесі.