ШҚО-да халықты қаржылық сауаттылыққа тегін оқыту басталды

"Қарызсыз қоғам" жобасы несие мәселелеріне байланысты өмірлік қиын жағдайға тап болған қазақстандықтарға көмектесуге арналған.Еліміздің бір жарым миллионнан астам тұрғыны несиеге тұншығып, қарыздарын өтеуге мүмкіндігі жоқ. Мұның басты себебі - қазақстандықтардың қаржылық сауаттылығының төмен деңгейінде. Мемлекет басшысы өткен жылдың қыркүйек айында бұл мәселені шешуге шақырды.

ШҚО халқы үшін қаржылық сауаттылықты арттыру курстары не себепті өткізіледі?

"Азаматтардың қаржылық сауаттылығын арттыру өте маңызды", — деді Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауында. — Бұл тұрғыда "AMANAT" партиясы жүзеге асырып жатқан "Қарызсыз қоғам" жобасын атап өтемін, оның аясында еліміздің сегіз өңірінде жиырма мыңнан астам адам өздерінің қаржылық сауаттылығын арттырды.Олардың көпшілігі бұрын он немесе одан да көп несие алған. Жоба қысқа мерзім ішінде өзінің тиімділігін көрсетті. Ол бүкіл елдегі азаматтардың игілігі үшін жұмыс істеуі керек".

2024 жылдан бастап ШҚО-да қаржылық сауаттылыққа оқыту жүзеге асырылуда. Жобаның үйлестірушісі облыстық қаржы басқармасы болып табылады, оны іске асыруға жауапты тұлға болып әкімнің бірінші орынбасары Нұрымбет Сақтағанов тағайындалды.

— Облыс әкімінің өкімімен өңірлік жобалау командасы құрылып, "Жол картасы" бекітілді, — деп түсіндірді ШҚО қаржы басқармасының басшысы Светлана Большакова өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте. — Өңірлік Жобалық кеңсе қалыптастырылды, қаржылық сауаттылықты арттыру бойынша жобаға қатысушылардың тізімдері жасалды, ұйымдастыру техникасымен, жиһазбен, сондай-ақ оқытуды жүргізу үшін қажетті барлық заттармен жабдықталған үй-жайлар ұсынылды. Ағымдағы жылға апта сайын бөлінетін кесте бекітілді және қаржы сарапшылары тобының құрамы анықталды. Бізде облыс бойынша бес адам бар.

Оқыту Өскеменде ағымдағы жылдың 5 ақпанынан басталды. Содан кейін жобаға Шемонаиха, Глубокое, Зайсан және Ұлан аудандары қосылды. 1 сәуірден бастап Тарбағатай ауданында оқуды бастау жоспарлануда. Өңір бойынша барлығы 1055 адам қаржылық сауаттылық курстарынан өтті.

— Оқу барысында алаяқтыққа қарсы іс-қимыл, жеке тұлғалардың банкроттығы, қарыздарды қайта құрылымдау, бизнес — жоспарлар жасау сияқты мәселелер бойынша кеңестер өткізілді, — деп атап өтті Светлана Большакова. — Бірнеше азаматқа жұмысқа орналасуға көмек көрсетілді. Оқытудан өткен жобаның барлық қатысушылары сертификаттар алды. 2024 жылы жоспар бойынша біз 6500 адамды оқытуымыз керек.

14-30 сәуір аралығында "Қарызсыз қоғам" және "Ауыл Аманаты"партиялық жобаларының іске асырылу барысын түсіндіру жұмыстарын жүргізетін ақпараттық мобильдік топтың аудандарына шығу жоспарлануда. Оны қаржы сарапшылары, облыстық ауыл шаруашылығы, жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар, қоғамдық даму басқармаларының өкілдері, сондай-ақ "Ертіс "ӘКК" АҚ және өңірлік кәсіпкерлер палатасы, "AMANAT" партиясы, аудандық және қалалық мәслихаттар депутаттарынан тұратын ұжым БАҚ қолдауымен өткізетін болады.

— Өкінішке орай, біздің бәріміз, қай жерде жұмыс істесек те, мүлде жұмыс істемесек те, қанша ақша тапсақ та, несиелендірілгенбіз, — деп мойындайды Большакова ханым. — Шынын айтайық. Сондықтан, бұл жобаға алғашқылардың бірі болып қатысқан менің мамандарым да курстың өте қызықты және танымдық екенін айтады. Мен де осы курстардан өткім келеді.

Оқытудан кім және қалай өте алады?

— Оқытудың негізгі мақсатты тобы борышкерлер тізіліміндегі кредиттер бойынша қарызы бар адамдар болып табылады, — деп түсіндірді ШҚО бойынша "Қарызсыз қоғам" жобасының тәлімгері Ермек Жұмағұлов. — Бұл ағымдағы несиелері бар және олар бойынша мерзімі өткен адамдар. Бұл сондай-ақ мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде өз жобалары бойынша қаржыландыруды алғысы келетін бастаушы кәсіпкерлер болуы мүмкін. Оқыту бұл адамдарға жағдайдан шығуға көмектеседі. Бұл ретте оқыту шеңберінде әлеуметтік мәртебесі, жынысы және т.б. бойынша қандай да бір шектеулер жоқ. Яғни, жалпы алғанда, кез-келген адам курстан өте алады.

Курстарды барлық қалалар мен аудандарда өткізу жоспарлануда. Қаржы сарапшысы топ қабылданатын кез-келген елді мекенге барып, сол жақта білім беруге мүмкіндігі бар. Сондықтан курстан өту үшін арнайы аудан орталығына барудың қажеті жоқ. Топтағы тыңдаушылардың ең аз саны — 30-40 адам.

Курстар жеке, офлайн форматта өтеді және бес күнге созылады. Кесте бойынша таңертеңнен түскі асқа дейін тікелей оқыту қарастырылған, қажет болған жағдайда күннің екінші жартысында жеке кеңес берулер өткізіледі.

— Курс шеңберінде мынадай тақырыптар қамтылады: жеке қаржыны басқару, отбасылық бюджетті қалыптастыру, оны жоспарлау және дұрыс бөлу, кредиттер мен депозиттердің шарттарын қарау, алаяқтық және қаржы пирамидалары, бизнес-жобалардың қаржылық есептерін жүргізу, оның ішінде бизнес-жоспарлар жазу, инвестициялаудың қаржылық жастығын қалыптастыру және т. б., — деп нақтылады Ермек Жұмағұлов. — Сондай-ақ курс шеңберінде заңгер жұмыс істейді, ол қажетті консультацияларды, оның ішінде банктік қарыздарды қайта құрылымдау жағынан және басқа да мәселелер бойынша береді. Жоба партиялық болғандықтан, оның аясында біз қаржылық сауаттылыққа тікелей қатысы жоқ мәселелерді шеше аламыз. Жалпы, біз өте кең сипаттағы мәселелерді талқылаймыз, бірақ негізгі тақырып қаржылық сауаттылықты арттыру болып табылады.

Оқыту және жоба шеңберіндегі барлық қызметтер тегін. Курсқа "AMANAT" партиясының филиалдарында, қалалық, аудандық және ауылдық әкімдіктерде немесе Qogamfin.kz сайтында жазылуға болады.

Жоба үйлестірушілері оқытуды облыс кәсіпорындарында да жүргізуге болатынын, кәсіпорынға барған жағдайда оқу уақытын келісім бойынша түзетуге болатынын айтты.

— Қазір оқытуды тікелей кәсіпорындарда жүргізу бойынша жұмыстар жүргізілуде, — деп растады Жұмағұлов мырза. — Кері байланыс бар, графиктер қалыптасуда. Қазір біз Qogamfin.kz сайтын жаңғырту бойынша жұмыс істеп жатырмыз, адам өзі үшін ыңғайлы уақыт пен оқу орнын таңдай алатындай етіп кесте қайда құрылады. Біз алғашқы ағындарды өз күшімізбен жинап едік, қазір бізде Qogamfin.kz деген платформа бар. Сол жерде жазылғандардың тізімін жүктеп, тілек білдірушілерді кестеге сәйкес оқуға шақырамыз. Бір ғана жас шектеуі бар – азаматтар оқуға 18 жастан бастап қабылданады. 18 жасқа дейінгі адамдар мұны жоғары оқу орындары мен колледждерде оқиды.

Жобаға қатысу қандай мүмкіндіктерге жол ашады?

Берілген білімді өмірде қолданудан басқа, "Қарызсыз қоғам" жобасына қатысудың бірнеше сөзсіз артықшылықтары бар.

— Жоғарыда айтқанымдай, жобаға курс қатысушыларының мәселелерімен тегін айналысатын заңгердің қатысуы көзделген, — деп атап өтті Ермек Жұмағұлов. — Бірақ ол курсты аяқтап, сертификат алғандарға ғана кеңес береді. Сертификат беру қосымша міндеттемелерді қамтымайды. Қайта жаңа мүмкіндіктерге жол ашады. Заңгерлік кеңестерден басқа, мәселен, ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерді оқыту кезінде бизнес-жоспар құруда кеңес алу, өтінім беруге көмектесу және оны қаржыландыруға дейін сүйемелдеу мүмкіндігі бар.

Сонымен қатар, курстардағы сабақтар үлестірме материалмен тренинг форматында өтеді, содан кейін ол тыңдаушыларда қалады. Қаржылық сауаттылықтың негіздерін зерттей отырып, курсанттар топтарға бөлініп, өз жобаларын қорғайды. Материалды интерактивті игеру өз күшіңді іс жүзінде тікелей оқу процесінде тексеруге мүмкіндік береді.

— Бұл өте маңызды мәселе, — деді "AMANAT" партиясы ШҚОФ атқарушы хатшысының орынбасары Аманбай Нүркенов. — Біздің бір жарым миллионнан астам отандастарымыз несие алған: олардың 68 пайызында екі-төрт несие, 14 пайызында 10 немесе одан да көп несие бар. Яғни, бүгінде бұл мәселе өте өзекті және оны шешу керек. Және бірлесіп шешу керек. Бірінші қадамды жасадық — курстар ұйымдастырылды. Жоба ағымдағы жылдан бастап үш жыл бойы жұмыс істейді деп болжануда. Содан кейін, егер біздің халықты қызықтыратын жаңа тақырыптар қосылса, ол жалғасуы мүмкін.